باب اول تقسيم سخن ، به خبرى و انشايى در اين باب ، سه بحث مطرح است بحث اول درباره حقيقت خبر است خبر ، سخنى است كه ذاتا احتمال راست يا دروغ بودن را بپذيرد . و اگر خواستى بگو : خبر ، سخنى است كه مدلولش در خارج ، ( بيرون از ذهن ) و جداى از گفتار ، وجود داشته باشد . مانند : « العلم نافع » ( دانش سودمند است ) محققا ما سودبخشى را براى دانش ، اثبات كرده‌ايم و اين صفت ، براى دانش ، ثابت است . ( چه تو جمله پيشين را بر زبان بياورى چه نياورى ) زيرا سودبخشى دانش ، واقعيت و حقيقت دارد . و تو تنها چيزى را حكايت كرده‌اى كه همگى بر آن اتّفاق دارند ، اديان به آن حكم كرده‌اند و خردها به آن راهنمايى مىكند . بدون نظر به اين‌كه آن را از نو اثبات كنى . مقصود از راست بودن خبر ، هماهنگى آن با واقعيت و حقيقت است . و مراد از دروغ بودن خبر ، ناهماهنگ بودن آن با واقعيت است . بنابراين ، در جمله « دانش سودمند است » اگر نسبتى كه از سخن برمىآيد ( ثبوت سود براى دانش ) از همان جمله ، فهميده مىشود هماهنگ با نسبت خارجى باشد يعنى موافق باشد با آنچه در خارج ( از ذهن ) و در واقع است پس سخن ، راست است و گرنه راست نيست . مثل « نادانى ، سودبخش است » كه نسبت كلامى آن موافق با نسبت خارجيش نيست . « 1 »

--> ( 1 ) . بنابراين ، مطابقت نسبت كلامى با نسبت خارجى چه در جهت اثبات و چه در جهت نفى ، صدق است و عدم مطابقت اين دو نسبت ، كذب است . و نسبتى كه سخن بر آن ، دلالت مىكند و از كلام فهميده مىشود نسبت كلاميّه است . و نسبتى كه از خارج شناخته مىشود بدون توجّه به خبر ، نسبت خارجيه نام دارد . پس دو نسبت وجود دارد . نسبتى كه از خبر فهميده مىشود و كلام آن را نشان مىدهد و نسبتى كه از خارج شناخته مىشود و نسبت خارجيه ، نام مىگيرد . و در نتيجه آنچه با واقع موافق باشد راست و آنچه مخالف باشد دروغ است .